3.6 milyarlık bedelli parası na…

CHP’li vekil Akif Hamzaçe…

Hazine Bedelliye Muhtaç!!!

Bedelli askerlikten yılda…

BDDK’dan taksit düzenlemesi…

Bankacılık Düzenleme ve D…

Bakın Araziler Neden Ekilmiyormu…

CHP Niğde Milletvekil…

Ulusal Tarım Programı Tezgahı Te…

Tarım Kredi Kooperati…

«
»
TwitterFacebookPinterestGoogle+

‘Kimyasal Gübrelere alternatif Solucan Gübresi’

Solucan Gübresi Türkiye gündeminde çok yeni ve henüz tam anlamıyla konumunu almış değil. Ancak Dünya genelinde özellikle Amerika’da uzun yıllardır üretilmeye devam ediyor. Tüm bitki ve meyve sebzelerin yetiştirilmesinde, tarım topraklarının korunmasında yaygın olarak kullanılmaya başlayan Solucan Gübresi hakkında tüm merak ettiğimiz soruları Prof.Dr.Recep Kotan’a sorduk:

Solucan gübresi nedir?

– Solucan gübresi; hayvan gübresi, uygun bazı sebze ve gıda atıklarının solucanlara yedirilerek bu solucanların sindirim sisteminden geçtikten sonra elde edilen dışkısına verilen isimdir.

Gündeme nasıl geldi ve neden kullanmalıyız?

– Uzun yıllardır bilinçsizce ve yoğun bir şekilde kullanılan kimyasal bitki besleme ve bitki koruma ürünlerinin; insan sağlığı ve çevre üzerine olumsuz etkilerinin yanı sıra, tarım topraklarında çok büyük boyutlarda toksik madde birikimine sebep olarak sürdürülebilir tarım anlayışına zarar verdiğini görmekteyiz. Kimyasal gübrelerin bilinçsiz ve yaygın kullanımı topraktaki organik maddeyi yok etmiş çoraklaştırmış; bu zararlı etkilerin fark edilmesi üzerine gelişmiş pek çok ülkede bitkisel üretimde kullanılan kimyasalların aşamalı olarak azaltılıp, yerine organik ve biyolojik ürünlerin koyulması benimsenmiştir.

Bu durum bilimsel olarak ispatlandı mı?

– Ülkemizde de; TÜBİTAK’ın Vizyon 2023 Bilim ve Teknoloji Öngörüsü Projesi kapsamında Tarım ve Gıda Paneli Son Raporunda; bazı yörelerde aşırı sulama, gübreleme, kimyasal madde ve tarımsal savaşım ilaçlarının kullanımı önemli çevre ve sağlık sorunları ortaya çıkardığı belirtilmiştir.

Çözüm önerisi sundular mı?

– Çözüm olarak da; tarımda kullanılan kimyasal ilaçların çevreye ve insan sağlığına olumsuz etkilerini azaltacak organik ve biyolojik ürünlerin geliştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Son yıllarda Türkiye genelinde solucan gübresi üretiminin arttığına dair bilgiler konuşuluyor. Bu gerçek mi?

– Evet bizde bunu gözlemliyoruz. İlginin arttığı kesin.

Türkiye’de solucan gübresine yoğun ilgi var diyebilir miyiz?

– Biraz öncede bahsettiğimiz bitkisel üretimde kullanılan kimyasalların olumsuz etkilerinden dolayı daha çevreci ve insan sağlığına olumsuz etkileri olmayan organik ve biyolojik ürünlere olan talebin hızla artmasına bağlı olarak solucan gübresine olan talebin yanı sıra üretiminin de arttığını görüyoruz. Yoğun ilgi var diyebiliriz. Ancak bu konu ayrıntılı olarak incelenmiş ve neden sonuç ilişkisi kurulmuş değildir. Ancak organik tarım, sürdürülebilir tarım ve iyi tarım uygulamaları açısından bunun oldukça önemli olduğunu düşünüyorum.

Tarım Bakanlığından bazı yöneticilerden edindiğimiz bilgilere göre Türkiye yıllık 6 milyon ton kimyasal gübre ithal ediyor. Topraklarımıza nitrat, azot ve fosfat gibi kimyasal gübreler işleniyor. Peki solucan gübresi bunlara bir alternatif mi?

– Bugüne kadar; bitkilerdeki hastalık ve zararlılardan kaynaklanan kayıpların önüne geçilmesi ve beslenme sorununun halledilmesinde tek çözüm kimyasallarmış gibi algı oluşturulsa da bunun çok doğru ve tek yol olmadığı aşikârdır. Bu yüzden tarımda kimyasallara alternatif yeni yöntemlerin mutlaka geliştirilmesi gerektiği ve sürdürülebilir bir tarım için bunun zorunlu olduğu herkes tarafından kabul edilmektedir. Bu yöntemler içerisinde en çok üzerinde durulanı, tarımda kullanılan kimyasalların azaltılarak organik ve biyolojik yöntemlerle sorunların çözülmesidir. Solucan gübresi de bu çözümün önemli bir parçasıdır. Tarım topraklarımızın korunması ve sürdürülebilirliği açısından solucan gübresi kimyasallara karşı önemli alternatiflerden birisidir.

Kimyasal gübre ile solucan gübre uygulamasında fark var mı? İkisini kıyasladığımız zaman uygulama yönünden anlatır mısınız?

– Aşırı kimyasal gübre ve ilaç kullanımı sonucunda; küresel nitrojen döngüsü ve dengesi bozulmakta, yer altı suları kirlenmektedir. Sera gazlarının artması sonucu iklimler değişmekte, hastalık ve zararlılarda pestisitlere karşı direnç artmakta, bitkilerde pestisit olarak adlandırılan zararlıları bertaraf etmek için kullanılan kimyasal ilaçların kalıntıları sağlık açısından ciddi risk oluşturmaktadır.

Bitkiyi korumak için kendi sağlığımızı mı tehdit altında bırakıyoruz?

– Özelliklede tarım arazilerinde insan sağlığına aşırı zararlı kimyasal birikimi sonucu doğal denge bozulmakta ve topraktaki faydalı mikro-organizmalar yok olmaktadır. Organik gübreler içerisinde değerlendirilen solucan gübresi bu olumsuzlukları da ortadan kaldıracak niteliktedir. Doğru ürün üretilir ve doğru kullanılır ise uzun vadede bunun faydaları çok daha net olarak gözlenecek ve solucan gübresi de organik gübreler içerisinde hak ettiği yeri bulacaktır. Çok yoğun tarım yapılmayan ve kimyasallar ile henüz kirletilmemiş alanlarda organik gübre kullanımının çok daha önemli olduğunu, yoğun tarım yapılan alanlarda ise azaltılmış gübre dozları ile organik ürünlerin mutlaka devreye sokularak yavaş yavaş toprak yapısının düzeltilebileceğini düşünüyorum. Diğer sıvı gübre türleri bir yana katı gübrenin daha doğru olacağı kanaatindeyim. Uygulama aşamasında katı olarak bitkiye verilebileceği gibi uygulama aşamasında sıvı hale getirilerek damlama sistemi ile bitkiye rahatlıkla uygulanabilir.

Ziraat fakültesi bitki besleme bölümleri tarafından solucan gübresi ve onun toprak üzerindeki verimliliği konusunda ne tür araştırmalar yapılıyor?

– Ülkemizde bitki gelişimini teşvik eden bakteriler açısından çok sayıda araştırma yapıldığını ve bu bakterilerin son yıllarda ticari ürüne dönüştürülerek tescillendirildiğini görüyoruz. Solucan gübresi ile ilgili çalışan akademisyenlerin olduğunu da biliyorum. Ancak çalışmaların henüz yeteri düzeyde olmadığını ve farklı disiplinlerdeki araştırıcıların bir araya gelerek çok daha detay çalışmaların yapılması gerektiğini söyleyebilirim. Solucan gübresinin bitki gelişimi üzerine etkisinin yanı sıra, hastalıklar ve bitkinin stres koşullarına dayanımı üzerine etkileri ve toprak özellikleri üzerine etkilerinin de çok daha detaylı araştırmalar ile irdelenmesi sonucunda sadece bir gübre değil bunun çok daha ötesinde bir ürün olduğu görülecektir.

Somut olarak bizlere bu konu ile ilgili araştırmalar yapan diğer üniversitelerin ilgili bölümleri ilgili bilginlerin adlarını söyleyebilir isiniz?

– Benim uzmanlık alanım bakteriyoloji. Dolayısı ile ben solucan gübresinin daha çok ihtiva ettiği faydalı ve zararlı bakteriler açısından nasıl yönetilebileceği konusu üzerinde çalışıyorum. Bu yüzden bu sorunuza doğrudan başka bir yanıt veremediğim için üzgünüm. Bu çok geniş bir alan ve pek çok bilgin araştırmalar yapıyor. Bilmediğimiz pek çok kişide bu konuda çalışıyor olabilir. Bu konuda eksik bir söz söylemek istemem.

Solucan gübresi üretmek bir teknoloji gerektiriyor mu? Ürünün yaşam ömrü nedir?

– Solucan gübresinin besin içeriği ve enzim aktivitesi kadar içerdiği bakteri popülasyonu da önemlidir. Solucan maması olarak adlandırılan ve solucana yedirilen bu organik atıklar her türlü bakteri popülasyonun gelişmesine uygun bir ortamdır. Yani yararlı bakterilerin çoğalması kadar zararlı bakterilerin de çoğalmasına uygun bir ortamdır. Bundan dolayı da; solucan gübresi içeriğindeki bakteri popülasyonu eğer doğru yöntemler ile yönetilebilir ise, bir başka değişle zararlı popülasyonu azaltılıp faydalı popülasyonu artırılabilirse ortaya çok mükemmel bir ürün çıkarılabilir. Bu yüzden solucan gübresi üretimi bilim ve teknoloji ile birleştiğinde çok daha faydaya dönüştürüleceğinden hiçbir şüphem yoktur.

Üretim süreçleri ve yöntemler bilimsel ölçütlere uygun mudur?

– Bir kaç büyük firma dışında bugün daha çok amatörce yapılan bir üretim şeklinin yaygın olduğunu görüyoruz. Solucan gübresi olarak yönetmeliklerde yerini alması bile oldukça önemli bir gelişmedir. Elbette ki üretiminde yönetmeliklerde belirtilen bazı kriterlere uyulması gerekmektedir ama çok kısa vadede her şeyin dört dörtlük olmasını beklemek çok doğru olmaz. Bu sektörün desteklenmesi ve üretiminde bazı bilimsel ölçütlere dikkat edilmesi ile zaman içerisinde hak ettiği yeri bulacaktır. Özellikle solucan maması olarak yedirilen atıkların zararlı patojenler ve faydalı mikro-organizmalar açısından iyi yönetilmesi gerekmektedir.

Solucan gübresi ticari bir ürün mü?

– Son yıllarda önemi çok daha iyi anlaşılan ve yönetmelikler de yerini alacak olan ticari bir üründür. Üretiminden, depolanması, pazarlanması ve uygulanmasına kadar iyi yönetilebilir ise çok daha ciddi bir ticari ürüne dönüşeceğini sanıyorum. Büyük çiftlikler veya kırsalda köy bazında kurulacak üretgeler ile tarımla uğraşan insanların ticari amaçlar ile değil sadece kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir potansiyele ulaşmasının bile ülke topraklarının korunması ve sürdürülebilir tarım açısından çok önemli olacağı kanısındayım.

Solucan gübresinde kaç tür var? Solucan gübresi üretmek için hangi solucan türü idealdir?

–  Bu konuda bilimsel yayınlarda farklı türlerden bahsediliyor. Solucan sistematiği çalışan arkadaşlarımızın değerlendirmelerde bulunması çok daha doğru olur. Ancak; benim düşüncem Kırmızı Kaliforniya Solucanı olarak anılan tür daha obur bir tür olmasından ve çalışmaların bu tür üzerinde yoğunlaşmasından dolayı bir eğilim oluşmuş görünüyor. İleride yapılacak çalışmalarda belki de ülkemizde bulunan türler içerisinde çok daha verimli bir ırkın geliştirilmesi olanaklıdır. Bunu tetikleyecek şey üreticilerin arması ve talebin artmasıdır. Bu bize de türler üzerinde çalışmak için fırsat yaratacaktır.

Solucan gübresi bir organik gübre diyoruz peki diğer doğal gübrelerden farkı nedir?

– Organik gübreler grubunda yönetmelikte yerini alan bu gübre; gerek içerdiği makro-mikro besin içeriği açısından, gerek içerdiği enzimatik aktiviteleri açısından, gerekse de içerdiği mikrobiyal (bakteri ve fungus) fauna açısından hem bitki gelişimine hem de bitki sağlığına önemli katkılar sunmaktadır. Solucan gübresi bu özellikleri ile organik gübreden çok daha öte bir gübredir.

Yaygın olarak kımızı Kaliforniya solucanı adını duyuyoruz bunun sebebi nedir? Bu solucan Kaliforniya’ya mı aittir? Bu solucan türü Anadolu’da ezeli olarak var olan bir tür müdür? Eğer varsa o halde biz bu solucana Anadolu solucanı sıfatını kullanabilir miyiz?

– Bu konuyu solucan sistematiği çalışan akademisyenlerimiz ile enine boyuna konuşup yapılacak bilimsel çalışmalardan elde edilecek verileri de değerlendirerek cevaplamanın çok daha doğru olacağını sanıyorum.

Solucan gübresi yemi solucan gübresi ve solucan gübresi kullanımı ile ilgili bir hukukumuz var mı?

– Solucan gübresi konusu bakanlığın yayınladığı ve yürürlüğe koyduğu yönetmeliklerde kısa süre önce yer almıştır. Bu ülkemiz için yeni bir konudur. Antalya Gübre İhracatçılar ve İthalatçılar Birliğinin organizasyonu ile yapılan toplantıda bu konunun hem ilgili bakanlık, hem üretici özel sektör hem de akademik çevreler tarafından iyi sahiplenildiğini görmekten büyük mutluluk duydum. Hükümetin de organik gübrelerin gelişmesi konusunda çok pozitif yaklaşımları var. İlgili bu bütün paydaşların çabaları ile bu sektörün ileride çok daha iyi noktalara geleceğini ve ülke ekonomisi için de ciddi katkılar sağlayacağını düşünüyorum.

Solucan gübresi üretmek isteyen girişimcilere somut öneriniz var mı?

– Henüz daha yeni kurulan TOSGEB derneğinin bu iş kesiminin gelişmesinde bir lokomotif görevi göreceğini düşünüyorum. Bu derneğin çabaları ile bu sektör doğru yönetilebilir ve doğru yönlendirilebilir ise yukarıda saydığımız faydaları yanı sıra bir çok kişiye de iş imkanı sağlayacağını yeni bir istihdam alanı oluşturulabileceğini düşünüyorum.

Siz ne kadar zamandır solucan gübresi konusu ile ilgileniyorsunuz ve bu konuda ne tür çalışmalar yaptınız?

– Biraz öncede ifade ettiğim gibi benim uzmanlık alanım bakteriyoloji. Dolayısı ile ben solucan gübresinin daha çok ihtiva ettiği faydalı ve zararlı bakteriler açısından nasıl yönetilebileceği hususunda duruyorum. Bu konuda yapmış olduğumuz çalışmalarda organik kaynaklı gübrelere faydalı bakterilerin entegre edilmesi veya organik gübrelerin mikrobiyal gübreler ile birlikte kullanımının yaygınlaştırılması ile çok daha başarılı sonuçlar alabileceğimizi görmek beni mutlu etmiştir. Solucan gübresi iş kesiminde çalışanların ve bitkisel üretimde faaliyet gösteren çiftçilerimizin doğru bilgiler ile bilgilendirilmesinin mutlaka gerektiğini düşünüyorum.

 

 

Bir cevap yazın

HAKKIMIZDA

KIT’A YAYINLARI

KISIMLAR

PAZAR

YASAL BİLGİ

SOSYAL AĞ